Banja Jošanica

Banja Jošanica, nalazi se u istoimenom selu, u  severozapadnom delu sokobanjske kotline, na padinama planine Bukovik.  Udaljena je od Sokobanje oko 16 km, a do Jošanice se stiže asfaltnim putem, koji se odvaja od Trebičke česme. Ima podataka da su za lekovitost banje i njene izvore znali još Rimljani, a prvi pisani dokumenti potiču iz turskog perioda. Turci su je do temelja porušili kada su se povlačili iz ovih krajeva, tako da osim pisanih nema materijalnih dokaza o termama, kupatilima i drugim objektima tog doba u Banji Jošanici. Na temeljima starog kupatila, iz 1905. godine, sagradeno je novo kupatilo, 1962. godine, obnovljeni su i preuređeni izvori, a temperatura vode koja iz njih izbija kreće se od 27 do 34 stepena Celzijusova. Termomineralni izvori u sektoru ove banje izbijaju na više mesta, ali su glavni locirani u podnožju Belog brega, na oko 50 m od leve obale Jošanicke reke. Ima ukupno 8 izvora od koji 6 imaju posebne nazive: sumporna, kisela, stomačna, bela (dva izvora), gvozdena i reumatična voda. Sedmi izvor je označen kao „bazen“, a osmi kao „betonski bazen“. Svi su kaptirani i hidrosistemom razvedeni u dve česme, dva kupališta i dva rezervoara. Banja Jošanica leči: upale bubrega, pesak i kamen u bubregu, čir na zelucu i dvanaestopalačnom crevu, oboljenja mokraćnih organa, anemiju, neuroze, kožne bolesti, ekcem itd. Jošanica nema hotel, ali ima privatan smeštaj u okviru seoskih domaćinstava, kapaciteta 1.000 ležajeva, koji su modernizovani, prilagodeni novim trendovima i zahtevima turista. Nedaleko od lekovitih izvora nalaze se dva hrama, pravoslavna: noviji, iz 1901. godine, posvećen sv. Velikomučeniku Dimitriju i stara gradevina iz 14. veka posvecena Uspeniju Presvete Bogorodice, a cije freske i ikone, svakako, treba videti.   U sastavu  crkvene porte nalazi se parohijski dom, iz 19. veka i najstarija je kuca u selu, sa muzejskim eksponatima, koje je godinama sakupljao bivši paroh Jošanicki, sveštenik Milan Kalabic. Na Belom bregu, više Banje Jošanice, nalazi se hram posvećen sv. Knezu Lazaru i Kosovskim mučenicima, skraja 20. veka, a prestone ikone, na platnu, likove Gospoda Isusa Hrista i Majke Božije, radio je ikonopisac Vladimir S. Putnik. Severozapadno od Belog brega, na brdu Sokolovica, nalazi se još jedan stari, pravoslavni hram za koji se pretpostavlja da je podignut u turskom periodu, kao crkva-brvnara, u 15. ili 16. veku, a posvećen je sv. Jovanu Krstitelju. Netaknuta priroda na Sokolovici prosto mami turiste da je posete i dožive.
     U centru sela, na obalama Jošaničke reke i danas radi vodenica potočara, takode iz turskog perioda, u sastavu porodice Lazić i predstavlja svojevrsnu turističku atrakciju, a turisti koji je posete mogu i da probaju mnoga stara jela i gurmanluke sokobanjskog kraja, koja  vredno, sa velikim umećem sprema domaćica Zorica Lazić.
     U razvoju seoskog turizma na području opštine Sokobanja, Banja Jošanica je najviše napredovala i očekuje se da dobije status "Banje", najviše zbog svoje lekovitosti i termalnih izvora. Banja Jošanica je u svakom slučaju destinacija koju vredi posetiti.